 Pałac Lucerna w Pradze. Fot. Michał Dzieńdziura Zaledwie kilka kroków od placu Wacława znajduje się miejsce, które wielu turystów mija, nawet nie zdając sobie sprawy z jego istnienia. Pałac Lucerna, po czesku Palác Lucerna, nie przypomina tradycyjnego pałacu z królewskimi komnatami. To rozległy kompleks pasaży, którego częścią są Wielka Sala koncertowa, klub muzyczny, kino, kawiarnie, sklepy i inne przestrzenie kulturalne. Warto tutaj zajrzeć nie tylko ze względu na interesującą architekturę, ale również po to, aby zobaczyć jedną z najbardziej przewrotnych rzeźb Davida Černego. Gdzie znajduje się Pałac Lucerna? Pałac Lucerna znajduje się na praskim Nowym Mieście, w pobliżu placu Wacława. Do jego pasaży można wejść między innymi od strony ulic Vodičkova i Štěpánská. Podczas zwiedzania centrum Pragi łatwo przejść obok jednego z wejść, ponieważ z zewnątrz budynek nie zapowiada rozmiarów ukrytego wewnątrz kompleksu. Dopiero po wejściu do pasażu można zobaczyć przeszklone dachy, eleganckie dekoracje, witryny oraz charakterystyczne światło nadające temu miejscu atmosferę dawnej Pragi. Czeska nazwa „Lucerna” oznacza po polsku „latarnia”. Według rodzinnej opowieści nazwę zaproponowała Emilie Havlová, żona budowniczego pałacu. Gdy zobaczyła projekt bogato przeszklonej fasady, miała stwierdzić, że budynek przypomina wielką rozświetloną latarnię.  Główny pasaż Pałacu Lucerna. Fot. Michał Dzieńdziura Historia Pałacu Lucerna i rodzina Havlów Pałac Lucerna powstawał etapami w latach 1907–1921. Za jego budową stał inżynier i przedsiębiorca Vácslav Havel, dziadek Václava Havla – dramaturga, opozycjonisty, ostatniego prezydenta Czechosłowacji i pierwszego prezydenta Republiki Czeskiej. Warto zwrócić uwagę na pisownię imienia budowniczego. Dziadek prezydenta używał dawnej formy „Vácslav”, podczas gdy imię jego słynnego wnuka zapisywano jako „Václav”. Lucerna była jak na swoje czasy niezwykle nowoczesnym przedsięwzięciem. Należała do pierwszych dużych praskich budynków wykorzystujących konstrukcję żelbetową. W jej architekturze można zauważyć połączenie późnej secesji z rodzącym się modernizmem. Początkowo w kompleksie planowano podobno stworzyć lodowisko hokejowe. Wymiary powstającej przestrzeni okazały się jednak nieodpowiednie i projekt przekształcono w reprezentacyjną salę przeznaczoną na koncerty, bale i inne wydarzenia. Wielka Sala Lucerny Jednym z najważniejszych miejsc w kompleksie jest Wielka Sala, czyli Velký sál Lucerna. Odbywały się tutaj koncerty, bale, konferencje, pokazy mody, zawody sportowe oraz inne wydarzenia towarzyskie. Przez kolejne dziesięciolecia Lucerna pozostawała jednym z najważniejszych ośrodków życia kulturalnego i towarzyskiego Pragi. W Wielkiej Sali występowali znani artyści czescy i zagraniczni, między innymi Ema Destinnová, Josephine Baker, Louis Armstrong, Ella Fitzgerald i Karel Gott. Regularnie występuje tu również ceniona w Polsce Helena Vondračková. W pałacu można zobaczyć dwa popiersia jego budowniczego, Vácslava Havla. Oryginał wykonany przez czeskiego rzeźbiarza Jana Štursę znajduje się przy wejściu do Wielkiej Sali, natomiast jego kopię ustawiono przy schodach prowadzących do kina Lucerna. W kompleksie działają również kino Lucerna, Sala Marmurowa, klub koncertowy Lucerna Music Bar, kawiarnie oraz liczne sklepy i lokale usługowe. Dzięki temu Lucerna nie jest wyłącznie zabytkiem, lecz nadal pozostaje żywą częścią miasta, z której chętnie korzystają mieszkańcy Pragi. Odwrócony koń Davida Černego  Parodia św. Wacława od Davida Černego. Fot. Michał Dzieńdziura Najczęściej fotografowanym obiektem w pasażu Lucerna jest rzeźba „Kůň”, czyli „Koń”, autorstwa Davida Černego. Przedstawia świętego Wacława siedzącego na brzuchu martwego konia zawieszonego do góry nogami. Dzieło jest ironicznym nawiązaniem do słynnego pomnika świętego Wacława stojącego na pobliskim placu Wacława. W monumentalnej wersji autorstwa Josefa Václava Myslbeka patron Czech siedzi dumnie na koniu i spogląda na najważniejszy praski plac. U Davida Černego ta sama postać została umieszczona na zwisającym, pozbawionym życia zwierzęciu. Rzeźbę można interpretować jako żart, polityczną satyrę albo komentarz dotyczący czeskich symboli narodowych. Sam David Černý rzadko podaje jednoznaczne wyjaśnienia swoich dzieł. Właśnie dlatego jego prace wywołują tak wiele dyskusji i pozostawiają widzom przestrzeń do własnej interpretacji. Zabytkowe pasaże Pragi Lucerna jest częścią rozbudowanego systemu krytych przejść charakterystycznych dla centrum Pragi. Pasaże pozwalają przechodzić między ulicami, placami i wewnętrznymi dziedzińcami, niekiedy z dala od ruchu samochodowego. Na początku XX wieku nie były to jedynie skróty komunikacyjne. Stanowiły symbole nowoczesnego miasta – z kinami, kawiarniami, restauracjami, sklepami i salami rozrywkowymi. Spacerując nimi, można zobaczyć inne oblicze Pragi niż to znane z gotyckich kościołów, barokowych pałaców i średniowiecznych uliczek Starego Miasta. Moim zdaniem właśnie takie miejsca pozwalają najlepiej poczuć atmosferę miasta. Lucerna pokazuje Pragę początku XX wieku – nowoczesną, elegancką i coraz bardziej otwartą na kulturę masową.  Pasaże Pałacu Lucerna. Fot. Michał Dzieńdziura Czy warto odwiedzić Pałac Lucerna? Zdecydowanie tak. Wstęp do pasażu jest bezpłatny, a zobaczenie jego najważniejszych części nie zajmuje dużo czasu. Pałac Lucerna warto połączyć ze spacerem po placu Wacława oraz zwiedzaniem praskiego Nowego Miasta. Najważniejsze powody, aby odwiedzić Lucernę, to:
Pałac Lucerna został w 2017 roku uznany za narodowy zabytek kultury Republiki Czeskiej. Mimo to nadal nie znajduje się na trasie każdego turysty. Jeżeli lubicie odkrywać mniej oczywiste miejsca, warto wejść do środka i spojrzeć w górę. Widok świętego Wacława siedzącego na zdechłym koniu z pewnością trudno będzie pomylić z czymkolwiek innym. Zwiedzając Pragę ze mną i Zaprzyjaźnionymi Przewodnikami, poznacie nie tylko najważniejsze zabytki, ale również historie, symbole i ukryte miejsca, obok których łatwo przejść bez ich zauważenia. Pałac Lucerna zwiedzamy na Trasie C: Zabytkowe Nowe Miasto. Adres: Vodičkova 704/36 oraz Štěpánská 704/61, Praga 1 Najbliższy ważny punkt: plac Wacława Czeska nazwa: Palác Lucerna Wstęp do pasażu: bezpłatny AutorNazywam się Michał Dzieńdziura i jestem licencjonowanym przewodnikiem po Pradze. W czeskiej stolicy mieszkam nieprzerwanie od 2011 roku, a od 2016 roku zawodowo oprowadzam polskich turystów. Jestem autorem przewodnika „Praga. CITYbreak”, wydanego w 2026 roku nakładem Wydawnictwa SBM, oraz członkiem międzynarodowego stowarzyszenia Przewodnicy bez Granic. Zapraszam do wspólnego odkrywania Pragi, a także innych niezwykłych miejsc na świecie wraz z zaprzyjaźnionymi przewodnikami z naszej międzynarodowej sieci.
0 Komentarze
Odpowiedz |