 Fot. Michał Dzieńdziura Kiedy turyści przyjeżdżają do Kutnej Hory, większość od razu kieruje się do słynnej kaplicy czaszek w Sedlcu albo monumentalnej katedry św. Barbary. Tymczasem to właśnie Dwór Włoski był przez pewien czas prawdziwym sercem czeskiego państwa. To tutaj bito monety, które trafiały do całej Europy, a srebro z Kutnej Hory finansowało potęgę czeskich królów. Dwór Włoski (cz. Vlašský dvůr) należy dziś do najważniejszych zabytków miasta i jednocześnie przypomina o czasach, gdy Kutná Hora była jednym z najbogatszych miejsc w Europie Środkowej. Skąd wzięła się nazwa „Dwór Włoski”? Nazwa może być trochę myląca, bo budynek nie ma nic wspólnego z włoską architekturą. Pochodzi od włoskich specjalistów od mennictwa, których sprowadzono do Kutnej Hory pod koniec XIII wieku. W średniowieczu Włochów często nazywano właśnie „Vlaši”, stąd czeska nazwa Vlašský dvůr. To oni pomagali przy reformie monetarnej i organizacji produkcji słynnych praskich groszy – jednej z najważniejszych monet średniowiecznej Europy. Kutná Hora – srebrne eldorado średniowiecza W XIV wieku Kutná Hora była drugim najważniejszym miastem Królestwa Czech zaraz po Pradze. Wszystko dzięki ogromnym złożom srebra odkrytym w okolicy. Skala wydobycia była tak wielka, że królowie czescy postanowili stworzyć tutaj centralną mennicę królestwa. Dwór Włoski powstał pod koniec XIII wieku początkowo jako obiekt obronny, ale bardzo szybko zamienił się w centrum finansowe państwa. To właśnie tutaj trafiało srebro z okolicznych kopalń, a następnie przetwarzano je na monety używane w całej Europie Środkowej Narodziny praskiego grosza Największą sławę Dworowi Włoskiemu przyniósł praski grosz. Moneta została wprowadzona za panowania Wacława II i szybko zdobyła ogromne znaczenie handlowe. Produkcja monet była niezwykle skomplikowana. Srebro najpierw dokładnie sprawdzano, oczyszczano i przygotowywano do wybicia. W całym kompleksie działały kuźnie, warsztaty i piece, a proces produkcji obejmował dziesiątki etapów. Dziś trudno wyobrazić sobie skalę działalności mennicy. Szacuje się, że przez około 250 lat wybito tutaj setki milionów monet. Królewska rezydencja wśród warsztatów mennicy Dwór Włoski pełnił nie tylko funkcję mennicy. Pod koniec XIV wieku część kompleksu przebudowano na reprezentacyjną rezydencję królewską. Szczególnie upodobał sobie to miejsce król Wacław IV, który regularnie przebywał w Kutnej Horze. Za jego panowania powstały tutaj pomieszczenia reprezentacyjne oraz kaplica królewska. Ciekawostką jest fakt, że w jednym miejscu funkcjonowała jednocześnie siedziba monarchy i ogromny, hałaśliwy kompleks związany z produkcją monet. Król przebywał więc w samym sercu jednego z najważniejszych źródeł bogactwa swojego państwa. Sala, w której wybierano królów Dwór Włoski był także miejscem, w którym zapadały decyzje mające znaczenie dla całego Królestwa Czech. W królewskiej sali audiencyjnej odbywały się ważne spotkania i zgromadzenia polityczne. Z Dworem Włoskim związane jest między innymi wydanie przez Wacława IV słynnego Dekretu kutnohorskiego w 1409 roku, który zmienił układ głosów na Uniwersytecie Karola w Pradze. Kolejne ważne wydarzenie miało miejsce w 1471 roku. To właśnie tutaj czeskie stany wybrały na króla Czech zaledwie piętnastoletniego Władysława Jagiellończyka – syna króla Polski Kazimierza IV Jagiellończyka. Jego wybór zapoczątkował panowanie dynastii Jagiellonów na czeskim tronie. Oba wydarzenia przedstawiają monumentalne malowidła znajdujące się dziś na ścianach sali. Warto spojrzeć również w górę – jednym z najcenniejszych zachowanych elementów pomieszczenia jest gotycki strop z malowidłami pochodzącymi z XV wieku. Gotycka kaplica i wyjątkowa architektura Jednym z najcenniejszych elementów Dworu Włoskiego – który podobnie jak salę audiencyjną można zobaczyć na trasie zwiedzania w języku czeskim lub angielskim – jest kaplica królewska z końca XIV wieku. Przy jej budowie pracowali mistrzowie związani z warsztatem Petera Parléřa – architekta katedry św. Wita w Pradze. Szczególną uwagę zwraca piękne sklepienie gwiaździste, wsparte na smukłym środkowym filarze. Dzisiejszy wygląd wnętrza jest jednak w dużej mierze efektem przebudowy z przełomu XIX i XX wieku. Kolorowe malowidła wykonali František i Marie Urbanowie, artyści pozostający pod wyraźnym wpływem secesji i twórczości Alfonsa Muchy. W kaplicy warto zwrócić uwagę również na niezwykłą figurę Chrystusa Boleściwego. Jego mocno zaznaczone żyły na rękach i nogach oraz ciemne, spracowane dłonie sprawiają, że postać wygląda wyjątkowo realistycznie. Według jednej z opowieści inspiracją dla takiego przedstawienia miały być ręce człowieka wykonującego ciężką pracę – być może górnika albo pracownika miejscowej mennicy. Nie wiadomo jednak, na ile ta historia jest prawdziwa. Figura – która cudem ocałała w porzarze – skrywa jeszcze jedną ciekawostkę – wewnątrz znajduje się niewielki schowek, w którym przechowywano ważne dokumenty. Chrystus pełnił więc nie tylko funkcję religijną, ale także rolę bardzo nietypowego sejfu. Upadek mennicy i rekonstrukcja Z czasem znaczenie Kutnej Hory zaczęło maleć. W XVI wieku praskie grosze zastąpiono talarami, a w XVIII wieku działalność mennicy ostatecznie zakończono. Budynek stopniowo popadał w ruinę, aż pod koniec XIX wieku przeszedł dużą rekonstrukcję prowadzoną przez architekta Ludvíka Lablera. Nie wszystkie zmiany spotkały się z uznaniem historyków, ale dzięki nim obiekt przetrwał do dziś. Czy warto odwiedzić Dwór Włoski? Zdecydowanie tak. To jedno z tych miejsc, które pozwala zrozumieć, dlaczego Kutná Hora była kiedyś tak ważnym miastem. Zwiedzając wnętrza, można zobaczyć dawne sale mennicy, kaplicę królewską oraz poznać historię praskiego grosza i średniowiecznego górnictwa srebra. Dla osób interesujących się historią Czech to jeden z najciekawszych zabytków całego regionu. AutorNazywam się Michał Dzieńdziura i jestem licencjonowanym przewodnikiem po Pradze. W czeskiej stolicy mieszkam nieprzerwanie od 2011 roku, a od 2016 roku zawodowo oprowadzam polskich turystów. Jestem autorem przewodnika „Praga. CITYbreak”, wydanego w 2026 roku nakładem Wydawnictwa SBM, oraz członkiem międzynarodowego stowarzyszenia Przewodnicy bez Granic. Zapraszam do wspólnego odkrywania Pragi, a także innych niezwykłych miejsc na świecie wraz z zaprzyjaźnionymi przewodnikami z naszej międzynarodowej sieci.
0 Komentarze
Odpowiedz |