|
Praga kojarzy się przede wszystkim z zamkiem, czerwonymi dachami starego miasta i oczywiście Mostem Karola. Ale kiedy oprowadzam turystów po czeskiej stolicy, często zwracam uwagę na to, że Wełtawa i praskie mosty są równie ważną częścią historii miasta jak jego kościoły, pałace czy wieże. Most Karola jest tylko jednym z nich. Idąc wzdłuż Wełtawy, możemy zobaczyć, jak zmieniała się Praga – od średniowiecznego miasta Karola IV, przez gwałtownie rozwijającą się metropolię XIX wieku, aż po nowoczesną europejską stolicę. Ile jest mostów w Pradze? Odpowiedź zależy od tego, co właściwie uznamy za praski most. Jeżeli liczymy mosty prowadzące przez cały nurt Wełtawy w granicach Pragi, obecnie jest ich 19. Najnowszym jest Most Dvorecki (Dvorecký most), otwarty w kwietniu 2026 roku. Jeżeli natomiast doliczymy mniejsze mosty i kładki prowadzące na praskie wyspy albo przekraczające tylko część rzeki, takie jak kładka HolKa z 2023 r., liczba będzie znacznie większa. Dlatego na pytanie turysty: „Ile mostów jest w Pradze?”, najprostsza odpowiedź brzmi: Przez cały nurt Wełtawy prowadzi obecnie w Pradze 19 mostów. Nie wszystkie są jednak zabytkowe. Najciekawsze dla turysty znajdują się przede wszystkim w centrum miasta i właśnie im chciałbym poświęcić ten artykuł. Most Karola – najsłynniejszy most w Pradze Nie da się zacząć inaczej. Most Karola (Karlův most) jest najstarszym zachowanym mostem w Pradze i jednym z najbardziej rozpoznawalnych zabytków całych Czech. Wcześniej w tym miejscu znajdował się romański Most Judyty, zbudowany w XII wieku. Była to jedna z najstarszych kamiennych przepraw w tej części Europy. Wielka powódź w 1342 roku poważnie go jednak zniszczyła. Budowę nowego mostu rozpoczęto za panowania Karola IV. Według tradycji kamień węgielny położono 9 lipca 1357 roku o godzinie 5:31. Nieprzypadkowo. Po zapisaniu daty i godziny otrzymujemy niezwykły ciąg: 1–3–5–7–9–7–5–3–1 Czy cesarz i jego astrologowie naprawdę celowo wybrali tę chwilę? To jedna z tych praskich historii, w których fakty bardzo szybko zaczynają mieszać się z legendą. Most ma około 516 metrów długości i opiera się na 16 łukach. Jego dzisiejszy charakter tworzy przede wszystkim słynna galeria 30 barokowych rzeźb i grup rzeźbiarskich. Jedną z najbardziej znanych jest figura św. Jana Nepomucena. Co ciekawe, nazwa Most Karola jest znacznie młodsza od samego mostu. Przez stulecia nazywano go po prostu Mostem Kamiennym albo Mostem Praskim. Obecna nazwa przyjęła się dopiero w XIX wieku. Dzisiaj trudno sobie wyobrazić Pragę bez tego miejsca. Most Legii – elegancki sąsiad Mostu Karola Kawałek dalej, obok Teatru Narodowego, znajduje się jeden z moich ulubionych praskich mostów – Most Legii (Most Legií). Dzisiejszy most powstał w latach 1898–1901, ale wcześniej w tym miejscu znajdował się most łańcuchowy cesarza Franciszka I. Otwarty w 1841 roku był dopiero drugim stałym mostem przez Wełtawę w ówczesnej Pradze. Obecna konstrukcja reprezentuje charakterystyczną architekturę przełomu XIX i XX wieku, łączącą elementy neobaroku i secesji. Most ma dziewięć łuków, a szczególnie charakterystyczne są niewielkie wieżyczki, które pierwotnie służyły do pobierania opłat za przejazd. Jest jeszcze jeden powód, dla którego warto tutaj przyjść. Z mostu można zejść bezpośrednio na Wyspę Strzelecką (Střelecký ostrov), skąd rozciąga się jeden z najpiękniejszych widoków na Most Karola i panoramę Starego Miasta. Most Palackiego – najbardziej patriotyczny praski most Nieco dalej na południe znajduje się Most Palackiego (Palackého most), otwarty w 1878 roku. To dziś trzeci najstarszy zachowany most w Pradze. Powstał w okresie gwałtownego rozwoju przemysłowego Smíchova i miał połączyć tę szybko rosnącą dzielnicę z Nowym Miastem. Most z czasem przestał pełnić wyłącznie funkcję użytkową. Coraz wyraźniej stawał się także symbolem czeskiej tożsamości narodowej. W 1878 roku otrzymał imię Františka Palackiego – wybitnego historyka, polityka i jednego z najważniejszych przedstawicieli czeskiego odrodzenia narodowego. Wyróżniał się również starannie dobranymi materiałami i kolorystyką kamienia. Do jego budowy wykorzystano m.in. granit i różne odmiany piaskowca, dzięki czemu konstrukcja otrzymała charakterystyczną, wielobarwną oprawę, która nie przetrwała jednak próby czasu. Pierwotnie most zdobiły również monumentalne grupy rzeźbiarskie Josefa Václava Myslbeka przedstawiające postacie z czeskich legend. Po uszkodzeniach podczas bombardowania Pragi w 1945 roku rzeźby przeniesiono na Wyszehrad. Jest też polskiemu turyście mniej znana ciekawostka: w latach 1911–1912 regularnie przechodził tędy Albert Einstein, który w tym okresie pracował w Pradze. Most kolejowy pod Wyszehradem – industrialna Praga Tuż obok Wyszehradu zobaczymy konstrukcję zupełnie inną od eleganckich kamiennych mostów centrum. To charakterystyczny most kolejowy na Výtoni. Pierwszy most kolejowy powstał tutaj w latach 1871–1872. Obecna stalowa konstrukcja pochodzi natomiast z początku XX wieku. Trzy ogromne nitowane przęsła stały się z czasem nieodłącznym elementem panoramy Wyszehradu. Dla mnie to jedno z miejsc najlepiej pokazujących drugą twarz Pragi. Miasto nie składa się przecież wyłącznie z gotyckich kościołów i barokowych pałaców. XIX wiek przyniósł kolej, fabryki, nowe dzielnice i ogromne inwestycje infrastrukturalne. Most kolejowy jest pamiątką właśnie po tej epoce. Most Mánesa – Praga wkracza w XX wiek Jeżeli stoimy na Moście Karola i spojrzymy w kierunku północnym, zobaczymy Most Mánesa (Mánesův most). Łączy okolice Rudolfinum ze stroną Małej Strony i Klárova. Dzisiejszy most zaczęto budować w 1911 roku, a ukończono w czasie I wojny światowej. Zastąpił wcześniejszą wiszącą kładkę Rudolfową. Warto przyjrzeć się jego detalom. Pojawiają się tutaj elementy wczesnego modernizmu oraz delikatne wpływy czeskiego kubizmu – stylu, który w Pradze pozostawił wyjątkowo interesujące ślady. Most jest także świetnym punktem fotograficznym. Rozciąga się stąd bardzo dobry widok na Most Karola i Zamek Praski. Most Czecha – najbardziej secesyjny most Pragi Most Czecha (Čechův most) jest zupełnie inny. Powstał w latach 1905–1908 jako przedłużenie reprezentacyjnej ulicy Pařížskiej prowadzącej od Rynku Staromiejskiego przez dawną Dzielnicę Żydowską. Ma zaledwie około 169 metrów długości, dzięki czemu jest najkrótszym praskim mostem przez Wełtawę. To jednak jeden z najbardziej dekoracyjnych mostów miasta. Secesyjne zdobienia, metalowa konstrukcja, latarnie, rzeźby i charakterystyczne brązowe figury skrzydlatych Wiktorii sprawiają, że warto obejrzeć go z bliska, a nie tylko przejechać tramwajem na drugą stronę rzeki. Co ciekawe, most miał być elementem znacznie większej reprezentacyjnej osi prowadzącej przez wzgórze Letná w kierunku Zamku Praskiego. Wielkiego projektu urbanistycznego nigdy jednak w pełni nie zrealizowano. Wiadukt Negrellego – most, który turyści często pomijają Mówiąc o zabytkowych praskich mostach, warto wspomnieć jeszcze o Wiadukcie Negrellego (Negrelliho viadukt).
Nie wygląda jak klasyczny most przerzucony pomiędzy dwoma brzegami rzeki. To ogromna konstrukcja kolejowa prowadząca przez Karlín i wyspę Štvanice. Powstała w połowie XIX wieku i była częścią wielkiej transformacji Pragi związanej z rozwojem kolei. Dla turysty jest mniej spektakularna niż Most Karola, ale historycznie to niezwykle ważny obiekt. Pokazuje moment, w którym Praga zaczęła zmieniać się ze stosunkowo niewielkiego miasta monarchii Habsburgów w nowoczesną metropolię przemysłową. Jeden spacer – kilkaset lat historii To właśnie najbardziej lubię w praskich mostach. Wystarczy spacer wzdłuż Wełtawy, żeby zobaczyć niemal całą historię architektury miasta. Mamy średniowieczny Most Karola, XIX-wieczny Most Palackiego, elegancki Most Legii, przemysłowy most kolejowy, secesyjny Most Czecha i modernistyczny Most Mánesa. Każdy powstał w innym momencie historii i każdy mówi coś o Pradze swoich czasów. Które mosty w Pradze warto zobaczyć? Jeżeli jesteście w Pradze po raz pierwszy, oczywiście zacznijcie od Mostu Karola. Polecam jednak nie kończyć na nim zwiedzania. Przejdźcie Mostem Legii i zejdźcie na Wyspę Strzelecką. Podejdźcie wieczorem na Most Mánesa, żeby zobaczyć oświetlony Most Karola. Zajrzyjcie na Most Czecha podczas spaceru po dzielnicy żydowskiej, a jeśli wybieracie się na Wyszehrad, zwróćcie uwagę na zabytkowy most kolejowy. Praga oglądana z mostów wygląda zupełnie inaczej niż Praga oglądana z jej ulic. I właśnie dlatego podczas pobytu w mieście warto czasem zamiast pytać tylko „co zobaczyć w Pradze?”, zadać sobie inne pytanie: „Na który most pójdziemy teraz?” :) Autor artykułu: Michał Dzieńdziura, licencjonowany przewodnik po Pradze
0 Komentarze
Odpowiedz |
AutorMichał Dzieńdziura Kategorie
Wszystkie
|